డయాలసిస్ రోగుల సంరక్షణ

డయాలసిస్ సమయంలో ఎదురయ్యే సాధారణ సమస్యలు మరియు వాటి నిర్వహణ

డయాలసిస్ సమయంలో ఎదురయ్యే సాధారణ సమస్యలు మరియు వాటి నిర్వహణ కిడ్నీలు శరీరంలోని వ్యర్థ పదార్థాలను, అదనపు నీటిని మరియు కొన్ని ఎలక్ట్రోలైట్లను బయటకు పంపడంలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తాయి. కిడ్నీలు సరిగా పనిచేయనప్పుడు రక్తంలో వ్యర్థ పదార్థాలు మరియు అదనపు ద్రవం పేరుకుపోతాయి. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో వైద్యుల సూచన మేరకు డయాలసిస్ వంటి చికిత్స అవసరం కావచ్చు. డయాలసిస్ సమయంలో రక్తం నుంచి వ్యర్థ పదార్థాలు మరియు అదనపు ద్రవాన్ని తొలగించడానికి ప్రత్యేకమైన ప్రక్రియ జరుగుతుంది. ఈ ప్రక్రియ శరీరానికి అవసరమైన సహాయాన్ని అందించినప్పటికీ, కొంతమంది రోగుల్లో చికిత్స సమయంలో లేదా చికిత్స తర్వాత కొన్ని సమస్యలు కనిపించవచ్చు. ప్రతి రోగికి సమస్యలు ఒకే విధంగా ఉండవు. వయస్సు, కిడ్నీ వ్యాధి తీవ్రత, బీపీ, గుండె ఆరోగ్యం, తీసుకునే మందులు, శరీరంలో ద్రవం పరిమాణం మరియు ఇతర ఆరోగ్య పరిస్థితులు సమస్యలపై ప్రభావం చూపవచ్చు. అందుకే చికిత్స సమయంలో కనిపించే లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయకుండా వైద్య బృందానికి తెలియజేయడం చాలా ముఖ్యం. డయాలసిస్ సమయంలో కనిపించే సాధారణ సమస్యలు చికిత్స సమయంలో రక్తపోటులో మార్పులు, కండరాల తిమ్మిరి, అలసట, వికారం, తలనొప్పి వంటి సమస్యలు కొంతమంది రోగుల్లో కనిపించవచ్చు. వీటిలో కొన్ని తాత్కాలికంగా ఉండవచ్చు, మరికొన్ని సమస్యలకు వైద్యుల పరిశీలన అవసరం కావచ్చు. సమస్యకు కారణాన్ని గుర్తించడం చాలా ముఖ్యం. ఉదాహరణకు, ఒక రోగిలో అధికంగా ద్రవాన్ని తొలగించడం వల్ల బీపీ తగ్గవచ్చు. మరొక రోగిలో ఆహారం, ద్రవాల పరిమితి లేదా మందుల ప్రభావం కారణంగా వేరే లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. కాబట్టి ప్రతి సమస్యకు ఒకే పరిష్కారం ఉండదు. రోగి పరిస్థితిని బట్టి వైద్యుడు చికిత్స విధానంలో అవసరమైన మార్పులు చేయవచ్చు. 1. బ్లడ్ ప్రెజర్ తగ్గడం చికిత్స సమయంలో కనిపించే సాధారణ సమస్యల్లో బ్లడ్ ప్రెజర్ తగ్గడం ఒకటి. ముఖ్యంగా రక్తం నుంచి అధిక మొత్తంలో ద్రవాన్ని తక్కువ సమయంలో తొలగించినప్పుడు కొంతమంది రోగుల్లో రక్తపోటు పడిపోవచ్చు. బీపీ తగ్గినప్పుడు తల తిరగడం, బలహీనంగా అనిపించడం, వికారం, చెమటలు పట్టడం లేదా మూర్ఛ వచ్చేలా అనిపించడం వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. ఇలాంటి సమయంలో వెంటనే డయాలసిస్ సిబ్బందికి తెలియజేయాలి. వారు రోగి బీపీని పరిశీలించి, అవసరమైతే ద్రవ తొలగింపు వేగాన్ని తగ్గించడం లేదా ఇతర వైద్య చర్యలు తీసుకోవచ్చు. బీపీ తగ్గకుండా ఉండేందుకు ఏమి చేయవచ్చు? చికిత్సకు ముందు మరియు మధ్యలో బరువు, ద్రవ పరిస్థితిని వైద్య బృందం సూచించిన విధంగా పరిశీలించడం ముఖ్యం. వైద్యుడు సూచించిన ద్రవ పరిమితిని పాటించడం ద్వారా చికిత్స సమయంలో అధిక ద్రవాన్ని తొలగించాల్సిన పరిస్థితి తగ్గవచ్చు. బీపీ మందులు ఎప్పుడు తీసుకోవాలో వైద్యుడిని అడిగి తెలుసుకోవాలి. మందులను స్వయంగా ఆపడం లేదా సమయాన్ని మార్చడం చేయకూడదు. 2. కండరాల్లో తిమ్మిరి కాళ్లు, పాదాలు లేదా చేతుల్లో కండరాలు ఒక్కసారిగా బిగుసుకోవడం కొంతమంది రోగుల్లో కనిపించవచ్చు. ఇది చికిత్స సమయంలో ద్రవం మరియు ఎలక్ట్రోలైట్ స్థాయిలలో మార్పులతో సంబంధం కలిగి ఉండవచ్చు. తిమ్మిరి ఎక్కువగా కాళ్ల కండరాల్లో కనిపించినప్పటికీ, శరీరంలోని ఇతర ప్రాంతాల్లో కూడా రావచ్చు. తిమ్మిరి వచ్చినప్పుడు నొప్పి లేదా కండరాలు బిగుసుకున్న భావన కలగవచ్చు. సమస్య తరచుగా వస్తే దాన్ని సాధారణంగా తీసుకోకుండా వైద్య బృందానికి తెలియజేయాలి. అవసరమైతే చికిత్సలో ద్రవ తొలగింపు రేటును లేదా ఇతర అంశాలను వైద్యుడు సమీక్షించవచ్చు. 3. అలసట మరియు బలహీనత చికిత్స తర్వాత కొంతమంది రోగులకు అలసటగా లేదా బలహీనంగా అనిపించవచ్చు. చికిత్స సమయంలో శరీరంలో ద్రవం, రక్తపోటు మరియు ఇతర శారీరక మార్పులు జరగడం దీనికి ఒక కారణం కావచ్చు. కొంతమందికి చికిత్స పూర్తయిన వెంటనే సాధారణ పనులు చేయడానికి శక్తి తగ్గినట్లు అనిపించవచ్చు. అయితే అలసట ఎప్పుడూ చికిత్స వల్ల మాత్రమే వస్తుందని అనుకోవడం సరైంది కాదు. అనీమియా, పోషకాహార లోపాలు, నిద్ర సమస్యలు, ఇతర అనారోగ్యాలు లేదా మందుల ప్రభావం కూడా అలసటకు కారణం కావచ్చు. అందువల్ల నిరంతరం తీవ్రమైన అలసట ఉంటే వైద్యుడికి చెప్పాలి. అవసరమైన పరీక్షల ద్వారా కారణాన్ని గుర్తించి సరైన నిర్వహణ చేయవచ్చు. 4. వికారం మరియు వాంతులు చికిత్స సమయంలో లేదా చికిత్స తర్వాత వికారం రావచ్చు. కొంతమంది రోగుల్లో వాంతులు కూడా సంభవించవచ్చు. బీపీ తగ్గడం లేదా శరీరంలో జరిగే మార్పులు దీనికి కారణం కావచ్చు. వికారం తరచుగా వస్తుంటే దాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. ముఖ్యంగా వాంతులు పదేపదే వస్తే శరీరంలోని ద్రవం మరియు ఎలక్ట్రోలైట్ సమతుల్యతపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంటుంది. వైద్యుడికి లక్షణాల గురించి చెప్పడం ద్వారా కారణాన్ని గుర్తించి తగిన చర్యలు తీసుకోవచ్చు. వైద్యుడు సూచించకుండా స్వయంగా వాంతుల మందులు తీసుకోవడం మంచిది కాదు. 5. తలనొప్పి తలనొప్పి కూడా కొంతమంది రోగుల్లో చికిత్స సమయంలో లేదా తర్వాత కనిపించవచ్చు. బీపీ మార్పులు, శరీర ద్రవ స్థాయిలో మార్పులు, నిద్రలేమి లేదా ఇతర కారణాలు దీనికి కారణం కావచ్చు. తలనొప్పి స్వల్పంగా ఉండి కొద్దిసేపటికి తగ్గిపోతే పెద్ద సమస్య కాకపోవచ్చు. కానీ పదేపదే లేదా తీవ్రమైన తలనొప్పి వస్తే వైద్య బృందానికి తెలియజేయాలి. అకస్మాత్తుగా తీవ్రమైన తలనొప్పి, చూపులో మార్పు, గందరగోళం, మాట్లాడటంలో ఇబ్బంది లేదా ఇతర తీవ్రమైన లక్షణాలు ఉంటే వెంటనే వైద్య సహాయం తీసుకోవాలి. 6. చలి లేదా వణుకు చికిత్స సమయంలో కొంతమంది రోగులకు చలి లేదా వణుకు అనిపించవచ్చు. ఇది సాధారణంగా తాత్కాలికంగా ఉండవచ్చు. అయితే వణుకుతో పాటు జ్వరం, అస్వస్థత లేదా యాక్సెస్ ప్రాంతంలో ఎర్రదనం ఉంటే ఇన్ఫెక్షన్ వంటి సమస్యలను పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది. ప్రత్యేకంగా AV fistula, graft లేదా catheter ఉన్న ప్రాంతంలో నొప్పి, వాపు, ఎర్రదనం లేదా అసాధారణమైన మార్పులు కనిపిస్తే వెంటనే వైద్య సిబ్బందికి చెప్పాలి. ఇన్ఫెక్షన్‌ను ప్రారంభ దశలో గుర్తించడం చికిత్సను సులభతరం చేయడంలో సహాయపడుతుంది. 7. యాక్సెస్ ప్రాంతంలో ఇన్ఫెక్షన్ హీమోడయాలసిస్ కోసం రక్తనాళానికి యాక్సెస్ అవసరం. AV fistula, AV graft లేదా dialysis catheter వంటి విధానాలను రోగి పరిస్థితిని బట్టి ఉపయోగించవచ్చు. యాక్సెస్ ప్రాంతంలో ఎర్రదనం, వాపు, వేడి, నొప్పి లేదా చీము వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే అవి ఇన్ఫెక్షన్‌కు సంకేతాలు కావచ్చు. జ్వరం లేదా వణుకు కూడా ఉంటే మరింత జాగ్రత్త అవసరం. ఇలాంటి లక్షణాలను ఇంట్లో స్వయంగా చికిత్స చేయకుండా వైద్య బృందాన్ని సంప్రదించాలి. 8. రక్తస్రావం యాక్సెస్ ప్రాంతం నుంచి రక్తస్రావం కూడా ఒక ముఖ్యమైన సమస్య. చికిత్స పూర్తయిన తర్వాత సూది తీసిన ప్రాంతం నుంచి కొద్దిసేపు రక్తం రావచ్చు. సాధారణంగా సరైన ఒత్తిడి ద్వారా రక్తస్రావాన్ని నియంత్రించవచ్చు. అయితే రక్తస్రావం ఎక్కువగా ఉండటం, ఎక్కువసేపు ఆగకపోవడం లేదా పదేపదే జరగడం సాధారణంగా తీసుకోకూడదు. రక్తస్రావం ఎక్కువగా ఉంటే వెంటనే వైద్య సహాయం తీసుకోవాలి. రక్తాన్ని పలుచన చేసే మందులు తీసుకునే రోగుల్లో ప్రత్యేక జాగ్రత్త అవసరం. 9. యాక్సెస్ పనిచేయకపోవడం AV fistula లేదా graft ద్వారా రక్తప్రవాహం సరిగా జరగకపోతే చికిత్స ప్రభావితం కావచ్చు. fistulaలో సాధారణంగా అనుభవించే vibration లేదా “thrill”లో మార్పు కనిపించడం ఒక హెచ్చరిక సంకేతంగా ఉండవచ్చు. యాక్సెస్ ప్రాంతంలో అకస్మాత్తుగా మార్పు కనిపిస్తే వెంటనే వైద్య బృందానికి తెలియజేయాలి. యాక్సెస్ ఉన్న చేతిపై ఎక్కువ ఒత్తిడి పెట్టడం, ఆ చేతిపై బీపీ కొలవడం లేదా బరువైన వస్తువులు ఎత్తడం గురించి వైద్యుడు ఇచ్చిన సూచనలను పాటించడం ముఖ్యం. 10.ద్రవం అధికంగా పేరుకుపోవడం కిడ్నీలు సరిగా పనిచేయనప్పుడు శరీరంలో అదనపు ద్రవం పేరుకుపోవచ్చు. దీని వల్ల కాళ్లు లేదా పాదాల్లో వాపు, బరువు పెరగడం, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది వంటి సమస్యలు రావచ్చు. రోజువారీ బరువులో వేగంగా పెరుగుదల కనిపిస్తే అది శరీరంలో అదనపు ద్రవం పేరుకుపోయిన సంకేతం కావచ్చు. ద్రవ పరిమితి ప్రతి రోగికి ఒకే విధంగా ఉండదు. మూత్రం ఎంత వస్తుంది, గుండె ఆరోగ్యం, కిడ్నీ పనితీరు మరియు ఇతర పరిస్థితులను బట్టి వైద్యుడు సూచనలు ఇస్తారు. 11.ద్రవాలు మరియు ఆహారం విషయంలో జాగ్రత్తలు చికిత్స పొందుతున్నప్పుడు ఆహారం మరియు ద్రవాల విషయంలో ప్రత్యేక జాగ్రత్త అవసరం. అధికంగా ఉప్పు తీసుకుంటే దాహం పెరగవచ్చు మరియు శరీరంలో ద్రవం నిల్వ కావచ్చు. అదే సమయంలో పొటాషియం, ఫాస్ఫరస్, సోడియం వంటి ఖనిజాల పరిమాణాన్ని కూడా వ్యక్తిగత ఆరోగ్య పరిస్థితిని బట్టి నియంత్రించాల్సి రావచ్చు. అందువల్ల ప్రతి రోగికి ఒకే diet chart వర్తించదు. వైద్యుడు మరియు renal dietitian సూచించిన ఆహార ప్రణాళికను పాటించడం ఉత్తమం. 12. ఎలక్ట్రోలైట్ స్థాయిలలో మార్పులు కిడ్నీలు శరీరంలోని ఎలక్ట్రోలైట్ సమతుల్యతను నిర్వహించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. కిడ్నీ పనితీరు తగ్గినప్పుడు పొటాషియం, కాల్షియం మరియు ఫాస్ఫరస్ వంటి పదార్థాల స్థాయిలలో మార్పులు రావచ్చు. అధిక పొటాషియం వంటి కొన్ని సమస్యలు తీవ్రమైన ప్రభావాలను కలిగించవచ్చు. అయితే రక్త పరీక్షలు, ఆహార నియంత్రణ మరియు వైద్య చికిత్స ద్వారా వీటిని పర్యవేక్షించవచ్చు. వైద్యుడు సూచించిన రక్త పరీక్షలను సమయానికి చేయించుకోవడం చాలా ముఖ్యం. చికిత్సను సురక్షితంగా కొనసాగించేందుకు ముఖ్యమైన జాగ్రత్తలు చికిత్సను సురక్షితంగా కొనసాగించడానికి రోగి, కుటుంబ సభ్యులు మరియు వైద్య బృందం మధ్య మంచి సహకారం అవసరం. కింది విషయాలను రోజువారీ జీవితంలో పాటించడం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది: చికిత్సకు సంబంధించిన appointments మరియు sessions మిస్ కాకుండా షెడ్యూల్‌ను పాటించాలి. ఒక session మిస్ కావడం వల్ల శరీరంలో వ్యర్థ పదార్థాలు మరియు ద్రవం పేరుకుపోయే అవకాశం ఉంటుంది. ప్రతిరోజూ బరువును వైద్యుడు సూచించిన విధంగా నమోదు చేసుకోవడం ద్వారా ద్రవం పేరుకుపోతుందా అనే విషయాన్ని పర్యవేక్షించడంలో సహాయం ఉంటుంది. దాహం ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ స్వయంగా అధికంగా నీరు తాగకూడదు. మీకు సరైన fluid limit ఎంత అనేది