డయాలసిస్ సమయంలో ఏ ఆహారాలు తినాలి? ఏవి నివారించాలి?
కిడ్నీలు సరిగ్గా పనిచేయనప్పుడు శరీరంలోని వ్యర్థ పదార్థాలు, అదనపు ఉప్పు, పొటాషియం, ఫాస్ఫరస్ మరియు ద్రవాన్ని బయటకు పంపడం కష్టమవుతుంది. ఇలాంటి పరిస్థితిలో డయాలసిస్ శరీరంలో పేరుకున్న వ్యర్థాలు మరియు అదనపు ద్రవాన్ని తొలగించడంలో సహాయపడుతుంది.
అయితే డయాలసిస్ ఒక్కటే సరిపోదు. ఏం తింటున్నారు, ఎంత తింటున్నారు, ఎంత నీరు తాగుతున్నారు అనే విషయాలు కూడా చికిత్సలో చాలా ముఖ్యమైనవి. సరైన ఆహారం తీసుకోవడం వల్ల డయాలసిస్ మధ్యలో వ్యర్థాలు, ద్రవం మరియు కొన్ని ఖనిజాలు ఎక్కువగా పేరుకుపోకుండా చూసుకోవచ్చు.
డయాలసిస్లో ఉన్న ప్రతి వ్యక్తికి ఒకే ఆహార నియమాలు ఉండవు. మీ రక్త పరీక్షలు, రోజుకు ఎంత మూత్రం వస్తోంది, డయాలసిస్ ఎన్ని సార్లు జరుగుతోంది, బరువు, పోషక స్థితి మరియు ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలను బట్టి ఆహార ప్రణాళిక మారుతుంది. అందుకే మీకు సరైన ఆహార పట్టికను నెఫ్రాలజిస్ట్ మరియు మూత్రపిండాల ఆహార నిపుణుడితో కలిసి నిర్ణయించుకోవడం మంచిది.
ఈ వ్యాసంలో డయాలసిస్ సమయంలో ఏ ఆహారాలు మంచివి, ఏవి పరిమితం చేయాలి, ప్రోటీన్ ఎందుకు అవసరం, ఉప్పు ఎందుకు తగ్గించాలి, పొటాషియం మరియు ఫాస్ఫరస్పై ఎందుకు జాగ్రత్త అవసరం, అలాగే రోజువారీ ఆహారాన్ని ఎలా సులభంగా ప్లాన్ చేసుకోవచ్చో తెలుసుకుందాం.
డయాలసిస్ సమయంలో ఆహారంపై ఎందుకు ప్రత్యేక శ్రద్ధ అవసరం?
సాధారణంగా ఆరోగ్యకరమైన కిడ్నీలు రక్తంలో ఉండే అదనపు పొటాషియం, ఫాస్ఫరస్, సోడియం మరియు నీటిని సమతుల్యం చేస్తాయి. కిడ్నీ పనితీరు బాగా తగ్గినప్పుడు ఈ సమతుల్యత దెబ్బతినవచ్చు.
డయాలసిస్ రక్తంలోని కొన్ని వ్యర్థాలను మరియు అదనపు ద్రవాన్ని తొలగించినప్పటికీ, చికిత్సల మధ్య మళ్లీ కొన్ని పదార్థాలు పేరుకుపోవచ్చు. అందుకే ఆహారంలో సరైన మార్పులు చేయడం ద్వారా శరీరంపై అదనపు భారం తగ్గించవచ్చు.
ముఖ్యంగా డయాలసిస్ తీసుకునే చాలామంది రోగులు ఉప్పు, పొటాషియం, ఫాస్ఫరస్ మరియు ద్రవం విషయంలో జాగ్రత్తగా ఉండాల్సి రావచ్చు. అదే సమయంలో శరీరానికి అవసరమైన ప్రోటీన్ మరియు కేలరీలు తగినంతగా అందేలా చూసుకోవాలి.
అంటే డయాలసిస్ ఆహారం అంటే కేవలం “ఇవి తినకూడదు” అనే నియమం కాదు.
ఏం తినాలి, ఎంత తినాలి, ఎప్పుడు తినాలి, ఏ ఆహారాన్ని ఏదితో మార్చుకోవాలి అనే విషయాలను అర్థం చేసుకోవడం ముఖ్యం.
డయాలసిస్ సమయంలో తినాల్సిన ఆహారాలు ఏవి?
డయాలసిస్లో ఉన్నవారికి సాధారణంగా తగినంత నాణ్యమైన ప్రోటీన్, సరైన కేలరీలు మరియు వ్యక్తిగత రక్త పరీక్షలకు అనుగుణంగా నియంత్రించిన పొటాషియం, ఫాస్ఫరస్ మరియు సోడియం అవసరం ఉంటుంది.
అయితే ఒక ఆహారం ఒక రోగికి అనుకూలంగా ఉండొచ్చు, మరొకరికి పరిమితం చేయాల్సి రావచ్చు. అందుకే కింద ఇచ్చిన ఆహారాలను సాధారణ మార్గదర్శకాలుగా చూడాలి.
1. నాణ్యమైన ప్రోటీన్ ఉన్న ఆహారాలు
డయాలసిస్ సమయంలో ప్రోటీన్ చాలా ముఖ్యమైనది.
హీమోడయాలసిస్ చికిత్సలో కొంత ప్రోటీన్ కోల్పోయే అవకాశం ఉండటం వల్ల చాలామంది రోగులకు తగినంత నాణ్యమైన ప్రోటీన్ తీసుకోవాలని ఆహార నిపుణులు సూచిస్తారు.
ప్రోటీన్కు మంచి వనరులు:
- గుడ్లు
- చికెన్
- చేపలు
- తక్కువ కొవ్వు ఉన్న మాంసం
- తాజాగా తయారు చేసిన ప్రోటీన్ ఆహారాలు
అయితే ప్రోటీన్ ఎక్కువగా ఉందని ఏ ఆహారాన్నైనా ఎక్కువగా తినడం సరైంది కాదు.
కొన్ని ప్రోటీన్ ఆహారాల్లో ఫాస్ఫరస్ కూడా ఎక్కువగా ఉండవచ్చు. కాబట్టి పరిమాణం మరియు ఆహారం ఎంపిక రెండూ ముఖ్యమే.
2. గుడ్లు తినవచ్చా?
చాలా మంది డయాలసిస్ రోగులకు గుడ్లు ప్రోటీన్కు మంచి వనరుగా ఉండవచ్చు.
అయితే మీకు ఎంత ప్రోటీన్ అవసరమో మీ పోషక స్థితి మరియు వైద్యుల సూచనపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
గుడ్లను ఎక్కువ నూనె లేదా ఉప్పుతో తయారు చేయకుండా తీసుకోవడం మంచిది.
మీ రక్తంలో ఫాస్ఫరస్, పొటాషియం మరియు ఇతర స్థాయిలను బట్టి ఆహార నిపుణుడు సరైన పరిమాణాన్ని సూచించవచ్చు.
3. చేపలు మరియు చికెన్
తాజాగా తయారు చేసిన చేపలు మరియు చికెన్ డయాలసిస్ ఆహారంలో మంచి ప్రోటీన్ వనరులుగా ఉండవచ్చు.
వీటిని ఎక్కువ ఉప్పు, ప్యాకేజ్డ్ మసాలాలు లేదా ప్రాసెస్ చేసిన సాస్లతో కాకుండా తక్కువ ఉప్పుతో వండడం మంచిది.
వేయించిన చికెన్ లేదా ఎక్కువ ఉప్పుతో తయారు చేసిన ప్రాసెస్ చేసిన మాంసం కంటే ఇంట్లో తాజాగా వండిన చికెన్ లేదా చేపలను ఎంచుకోవడం సాధారణంగా మంచి ఎంపిక.
4. తాజా పండ్లు
డయాలసిస్ రోగులు పండ్లు పూర్తిగా మానేయాల్సిన అవసరం లేదు.
కానీ కొన్ని పండ్లలో పొటాషియం ఎక్కువగా ఉండవచ్చు. మీ రక్తంలో పొటాషియం స్థాయి ఎక్కువగా ఉంటే కొన్ని పండ్లను పరిమితం చేయాల్సి రావచ్చు.
అందుకే పండ్లను ఎంచుకునేటప్పుడు:
“ఇది పండు కాబట్టి ఎంతైనా తినవచ్చు” అనే విధంగా కాకుండా,
“నా పొటాషియం స్థాయి మరియు నా ఆహార ప్రణాళికకు ఇది సరిపోతుందా?” అని ఆలోచించాలి.
5. కూరగాయలు
కూరగాయలు కూడా ఆరోగ్యకరమైన ఆహారంలో ముఖ్యమైన భాగం.
అయితే కొన్ని కూరగాయల్లో పొటాషియం ఎక్కువగా ఉండవచ్చు. మీ రక్త పరీక్షల ఆధారంగా వాటి పరిమాణాన్ని నియంత్రించాల్సి రావచ్చు.
కొన్ని సందర్భాల్లో బంగాళాదుంపలను చిన్న ముక్కలుగా కట్ చేసి నీటిలో ఉడికించడం ద్వారా వాటిలోని కొంత పొటాషియంను తగ్గించవచ్చు.
అయితే ప్రతి కూరగాయను ఇలా చేయాల్సిన అవసరం ఉండదు.
మీకు సరిపోయే కూరగాయల జాబితాను మీ ఆహార నిపుణుడితో తయారు చేసుకోవడం మంచిది.
డయాలసిస్ సమయంలో ఏ ఆహారాలను పరిమితం చేయాలి?
ఇక్కడ ముఖ్యంగా నాలుగు విషయాలు గుర్తుంచుకోవాలి:
ఉప్పు, పొటాషియం, ఫాస్ఫరస్ మరియు ద్రవం.
వీటిని ఎంతవరకు పరిమితం చేయాలనే విషయం ప్రతి రోగిలో ఒకేలా ఉండదు.
మీ రక్త పరీక్షలు మరియు డయాలసిస్ విధానాన్ని బట్టి వైద్యులు నిర్ణయిస్తారు.
1. ఎక్కువ ఉప్పు ఉన్న ఆహారాలను తగ్గించాలి
ఉప్పులో ప్రధానంగా సోడియం ఉంటుంది.
ఎక్కువ సోడియం తీసుకుంటే దాహం పెరగవచ్చు. దాహం పెరిగితే ఎక్కువ నీరు తాగాలనిపిస్తుంది. దాంతో డయాలసిస్ సెషన్ల మధ్య శరీరంలో ద్రవం ఎక్కువగా పేరుకుపోవచ్చు.
అందుకే వీటిని తగ్గించడం మంచిది:
- పికిల్స్
- పాపడ్స్
- చిప్స్
- ప్యాకేజ్డ్ స్నాక్స్
- ఇన్స్టంట్ నూడుల్స్
- ఫాస్ట్ ఫుడ్
- ప్రాసెస్ చేసిన మాంసం
- ఎక్కువ ఉప్పుతో తయారు చేసిన సాస్లు
- ప్యాకేజ్డ్ సూప్స్
- ఎక్కువ ఉప్పు ఉన్న రెడీమేడ్ ఆహారాలు
తాజా పదార్థాలతో ఇంట్లో వండిన ఆహారాన్ని ఎంచుకోవడం మంచి అలవాటు.
2. పొటాషియం ఎక్కువగా ఉన్న ఆహారాలపై జాగ్రత్త
పొటాషియం శరీరానికి అవసరమైన ఖనిజం.
ఇది నరాలు, కండరాల పనితీరుకు సహాయపడుతుంది. గుండె కొట్టుకునే విధానంలో కూడా ఇది ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది.
కానీ కిడ్నీలు సరిగ్గా పనిచేయనప్పుడు రక్తంలో పొటాషియం ఎక్కువగా పేరుకుపోవచ్చు. చాలా ఎక్కువ పొటాషియం గుండె కొట్టుకునే విధానాన్ని ప్రభావితం చేయగలదు.
అందుకే మీ రక్తంలో పొటాషియం ఎక్కువగా ఉంటే, కొన్ని అధిక పొటాషియం ఆహారాలను తగ్గించాల్సి రావచ్చు.
ఉదాహరణకు:
- అరటిపండ్లు
- అవకాడో
- కివీ
- ఎండిన పండ్లు
- కొన్ని పండ్లు మరియు కూరగాయలు
- కొన్ని ఉప్పు ప్రత్యామ్నాయాలు
అయితే పొటాషియం ఉన్న ప్రతి ఆహారాన్ని పూర్తిగా మానేయాల్సిన అవసరం ఉండదు.
మీ రక్తంలో పొటాషియం స్థాయిని బట్టి మీ ఆహార నిపుణుడు పరిమాణాన్ని నిర్ణయిస్తారు.
3. ఫాస్ఫరస్ ఎక్కువగా ఉన్న ఆహారాలను పరిమితం చేయాలి
ఫాస్ఫరస్ శరీరానికి అవసరమైన ఖనిజమే.
కానీ కిడ్నీలు సరిగ్గా పనిచేయనప్పుడు రక్తంలో ఫాస్ఫరస్ ఎక్కువగా పేరుకుపోవచ్చు.
అధిక ఫాస్ఫరస్ వల్ల ఎముకల ఆరోగ్యంపై ప్రభావం పడవచ్చు. చర్మం దురద వంటి సమస్యలు కూడా రావచ్చు.
ఫాస్ఫరస్ ఎక్కువగా ఉండే ఆహారాల్లో:
- పాలు మరియు కొన్ని పాల పదార్థాలు
- చీజ్
- నట్స్
- వేరుశెనగ
- బీన్స్
- కొన్ని మాంసాహారాలు
- ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారాలు
- కోలా వంటి కొన్ని పానీయాలు
ఉండవచ్చు.
ముఖ్యంగా ప్యాకేజ్డ్ ఆహారాల్లో ఫాస్ఫరస్ను కలిపే పదార్థాలు ఉండవచ్చు.
ఆహార లేబుల్పై పదార్థాల జాబితాలో “ఫాస్ఫేట్” లేదా “ఫాస్” వంటి పదాలు కనిపిస్తే జాగ్రత్తగా ఉండాలి.
4. ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారాలను ఎందుకు తగ్గించాలి?
ప్యాకేజ్డ్ మరియు ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారాల్లో ఉప్పు మాత్రమే కాకుండా ఫాస్ఫరస్ కలిపిన పదార్థాలు కూడా ఉండవచ్చు.
ఉదాహరణకు:
- ప్యాకేజ్డ్ మాంసం
- రెడీమేడ్ స్నాక్స్
- ఇన్స్టంట్ ఆహారాలు
- కొన్ని ఫ్రోజెన్ ఆహారాలు
- క్యాన్లో లభించే ఆహారాలు
ఇవన్నీ ఎక్కువగా తీసుకోవడం డయాలసిస్ ఆహార నియమాలను పాటించడం కష్టతరం చేయవచ్చు.
సాధ్యమైనంత వరకు తాజా పదార్థాలతో ఇంట్లో వండిన ఆహారాన్ని ఎంచుకోవడం మంచిది.
డయాలసిస్ సమయంలో పాలు తాగవచ్చా?
పాలలో ప్రోటీన్, కాల్షియం వంటి పోషకాలు ఉంటాయి.
అయితే పాలలో ఫాస్ఫరస్ మరియు పొటాషియం కూడా ఉంటాయి. అదనంగా పాలు ద్రవ పరిమితిలో కూడా లెక్కించాల్సి రావచ్చు.
అందువల్ల డయాలసిస్ రోగులు పాలను పూర్తిగా మానేయాలా లేదా ఎంత తీసుకోవాలో వారి రక్త పరీక్షలు మరియు మొత్తం ఆహార ప్రణాళికపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
మీకు పాలు ఇష్టమైతే, వాటిని మీ ఆహార ప్రణాళికలో ఎలా చేర్చుకోవచ్చో ఆహార నిపుణుడిని అడగండి.
డయాలసిస్ సమయంలో పప్పులు తినవచ్చా?
పప్పులు, బీన్స్ మరియు ఇతర పప్పుధాన్యాలు మంచి ప్రోటీన్ మరియు ఫైబర్ వనరులు.
కానీ వీటిలో ఫాస్ఫరస్ మరియు పొటాషియం కూడా ఉండవచ్చు.
అందువల్ల “పప్పులు ఆరోగ్యకరం కాబట్టి ఎక్కువగా తినాలి” అని మాత్రమే నిర్ణయించకండి.
మీ రక్త పరీక్షలు, డయాలసిస్ రకం మరియు మీ ఆహార ప్రణాళిక ఆధారంగా సరైన పరిమాణాన్ని నిర్ణయించుకోవాలి.
డయాలసిస్ రోగులు నీరు ఎంత తాగాలి?
ఇది కూడా చాలా ముఖ్యమైన విషయం.
డయాలసిస్లో ఉన్న ప్రతి వ్యక్తికి ఒకే పరిమాణంలో నీరు అవసరం ఉండదు.
మీరు రోజుకు ఎంత మూత్రం చేస్తున్నారు, డయాలసిస్ ఎంత తరచుగా జరుగుతోంది, మీ బరువు ఎలా మారుతోంది మరియు శరీరంలో ద్రవం ఎంత పేరుకుపోతోంది అనే అంశాలను బట్టి ద్రవ పరిమితిని నిర్ణయిస్తారు.
నీటితో పాటు:
- టీ
- కాఫీ
- పాలు
- జ్యూస్
- సూప్
- మజ్జిగ
- ఐస్క్రీమ్
- ఇతర ద్రవ ఆహారాలు
కూడా మొత్తం ద్రవంలో లెక్కించాల్సి రావచ్చు.
డయాలసిస్ రోగులు ఉప్పు ఎందుకు తగ్గించాలి?
ఎక్కువ ఉప్పు తీసుకుంటే దాహం పెరుగుతుంది.
దాంతో ఎక్కువ నీరు తాగాల్సి వస్తుంది.
కిడ్నీలు అదనపు ద్రవాన్ని సరిగ్గా బయటకు పంపలేకపోతే శరీరంలో ద్రవం పేరుకుపోవచ్చు.
దీంతో:
వాపు, బరువు పెరగడం, రక్తపోటు పెరగడం మరియు శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది వంటి సమస్యలు రావచ్చు.
అందుకే ఉప్పును తగ్గించడం కేవలం రక్తపోటు కోసం మాత్రమే కాదు, ద్రవ నియంత్రణ కోసం కూడా ముఖ్యమే.
డయాలసిస్ సమయంలో తినకూడని ఆహారాలు ఏవి?
ప్రతి రోగికి పూర్తిగా ఒకే “నిషేధిత ఆహారాల జాబితా” ఉండదు.
అయితే మీకు ఉప్పు, పొటాషియం లేదా ఫాస్ఫరస్ ఎక్కువగా ఉంటే కొన్ని ఆహారాలను తగ్గించాల్సి రావచ్చు.
ముఖ్యంగా:
- ఎక్కువ ఉప్పు ఉన్న పికిల్స్
- చిప్స్ మరియు ప్యాకేజ్డ్ స్నాక్స్
- ప్రాసెస్ చేసిన మాంసం
- ఇన్స్టంట్ ఆహారాలు
- ఎక్కువ ఫాస్ఫరస్ కలిగిన ప్యాకేజ్డ్ ఆహారాలు
- ఎక్కువ పొటాషియం ఉన్న కొన్ని పండ్లు
- ఎక్కువ ఉప్పు ఉన్న ఫాస్ట్ ఫుడ్
- కొన్ని అధిక ఫాస్ఫరస్ పానీయాలు
- ఎక్కువ ద్రవం కలిగిన ఆహారాలు, మీకు ద్రవ పరిమితి ఉంటే
వీటిని పరిమితం చేయాల్సి రావచ్చు.
డయాలసిస్ రోగులు పండ్లు పూర్తిగా మానేయాలా?
అవసరం లేదు.
పండ్లు విటమిన్లు, ఫైబర్ మరియు ఇతర పోషకాలను అందిస్తాయి.
కానీ కొన్ని పండ్లలో పొటాషియం ఎక్కువగా ఉండవచ్చు.
మీ రక్తంలో పొటాషియం సాధారణంగా ఉంటే కొన్ని పండ్లను పరిమిత పరిమాణంలో తీసుకోవచ్చు. పొటాషియం ఎక్కువగా ఉంటే కొన్ని పండ్లను తగ్గించాల్సి రావచ్చు.
అందుకే మీకు సరిపోయే పండ్ల జాబితాను ఆహార నిపుణుడితో తయారు చేసుకోవడం మంచిది.
ఉప్పుకు బదులుగా ఏం ఉపయోగించాలి?
ఆహారం రుచిగా ఉండటానికి ప్రతిసారి ఉప్పు ఎక్కువగా వేయాల్సిన అవసరం లేదు.
కొత్తిమీర, కరివేపాకు, అల్లం, వెల్లుల్లి, నిమ్మరసం, మిరియాలు వంటి సహజ పదార్థాలను మీ ఆహార నిపుణుడి సూచనలకు అనుగుణంగా ఉపయోగించవచ్చు.
అయితే మార్కెట్లో లభించే కొన్ని “ఉప్పు ప్రత్యామ్నాయాలు” పొటాషియం కలిగి ఉండవచ్చు.
అందుకే మీకు తెలియకుండా ఉప్పు ప్రత్యామ్నాయాలను ఉపయోగించకండి.
ఫాస్ఫరస్ నియంత్రణ ఎందుకు ముఖ్యం?
రక్తంలో ఫాస్ఫరస్ ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల ఎముకల ఆరోగ్యంపై ప్రభావం పడవచ్చు.
ఫాస్ఫరస్ ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు శరీరంలోని కాల్షియం సమతుల్యత కూడా ప్రభావితమవుతుంది.
దీర్ఘకాలంలో ఎముకలు బలహీనపడే ప్రమాదం ఉండవచ్చు. చర్మం దురద వంటి లక్షణాలు కూడా రావచ్చు.
కొంతమందికి వైద్యులు ఫాస్ఫేట్ బైండర్ మందులను భోజనం లేదా అల్పాహారంతో తీసుకోవాలని సూచించవచ్చు.
అలాంటి మందులను మీరే ప్రారంభించకండి లేదా ఆపకండి.
ఫాస్ఫేట్ బైండర్ అంటే ఏమిటి?
ఫాస్ఫేట్ బైండర్లు ఆహారం నుంచి వచ్చే ఫాస్ఫరస్ శరీరంలో ఎక్కువగా శోషించబడకుండా సహాయపడే మందులు.
వీటిని సాధారణంగా భోజనంతో తీసుకోవాలని సూచించవచ్చు.
అయితే ప్రతి డయాలసిస్ రోగికి ఇవి అవసరం ఉండకపోవచ్చు.
మీ రక్తంలోని ఫాస్ఫరస్ స్థాయి మరియు వైద్యుల సూచన ఆధారంగా మాత్రమే ఈ మందులను తీసుకోవాలి.
డయాలసిస్ సమయంలో ప్రోటీన్ ఎందుకు ముఖ్యమైనది?
డయాలసిస్ రోగుల్లో శరీర బలం మరియు కండరాల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి తగినంత ప్రోటీన్ అవసరం.
హీమోడయాలసిస్లో ప్రోటీన్ కోల్పోయే అవకాశం ఉండటంతో చాలామంది రోగులకు అధిక నాణ్యత కలిగిన ప్రోటీన్ ఆహారాలు సూచించబడతాయి.
అందుకే డయాలసిస్ చేస్తున్నామని చెప్పి ప్రోటీన్ మొత్తాన్ని స్వయంగా చాలా తగ్గించకండి.
అదే సమయంలో అధిక ప్రోటీన్ తీసుకోవడం కూడా ప్రతి ఒక్కరికీ సరైనది కాదు.
మీకు అవసరమైన ప్రోటీన్ పరిమాణాన్ని ఆహార నిపుణుడు నిర్ణయించాలి.
డయాలసిస్ రోగులకు ఒక సాధారణ రోజువారీ ఆహార విధానం ఎలా ఉండవచ్చు?
ఇది వ్యక్తిగత ఆహార పట్టిక కాదు. మీ వైద్యుడు మరియు ఆహార నిపుణుడి సూచనలకు అనుగుణంగా మాత్రమే మార్చుకోవాలి.
ఉదయం
తక్కువ ఉప్పుతో అల్పాహారం తీసుకోవచ్చు.
మీకు అనుకూలమైన పరిమాణంలో గుడ్డు లేదా ఇతర ప్రోటీన్ వనరును చేర్చుకోవచ్చు.
టీ లేదా కాఫీ తీసుకుంటే అది మీ రోజువారీ ద్రవ పరిమితిలోకి వస్తుందో గుర్తుంచుకోండి.
మధ్యాహ్నం
అన్నం లేదా మీకు అనుకూలమైన ధాన్యంతో పాటు తాజా కూరగాయలు మరియు సరైన పరిమాణంలో ప్రోటీన్ తీసుకోవచ్చు.
ఉప్పును ఎక్కువగా ఉపయోగించకుండా ఇంట్లో తయారు చేసిన ఆహారాన్ని ఎంచుకోవడం మంచిది.
సాయంత్రం
మీకు అనుకూలమైన పండు లేదా తక్కువ ఉప్పు ఉన్న అల్పాహారం తీసుకోవచ్చు.
అయితే పండ్ల ఎంపిక మీ పొటాషియం స్థాయిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
రాత్రి
తక్కువ ఉప్పుతో తయారు చేసిన ఇంటి ఆహారం తీసుకోవచ్చు.
మీకు సూచించిన ప్రోటీన్ పరిమాణాన్ని పాటిస్తూ భోజనం చేయాలి.
డయాలసిస్ రోగులు బయట ఆహారం తినేటప్పుడు ఏం జాగ్రత్త?
హోటల్ లేదా రెస్టారెంట్ ఆహారంలో ఉప్పు, సాస్లు మరియు ప్రాసెస్ చేసిన పదార్థాలు ఎక్కువగా ఉండవచ్చు.
అందువల్ల బయట తినేటప్పుడు:
తక్కువ ఉప్పుతో వండిన ఆహారం అడగండి.
పికిల్స్, పాపడ్స్ మరియు అదనపు సాస్లను తగ్గించండి.
ప్రాసెస్ చేసిన మాంసం కంటే తాజాగా వండిన ఆహారాన్ని ఎంచుకోండి.
అధిక ద్రవం ఉన్న సూప్లు మరియు పానీయాలను మీ fluid limitను బట్టి తీసుకోండి.
ప్యాకేజ్డ్ ఆహారం అయితే పదార్థాల జాబితాను చదవండి.
ఇలా చిన్న మార్పులు చేయడం వల్ల ఆహార నియంత్రణను కొనసాగించడం సులభమవుతుంది.
ఆహార లేబుల్ చదవడం ఎందుకు ముఖ్యం?
ప్యాకేజ్డ్ ఆహారాలను కొనేటప్పుడు కేవలం “ఉప్పు తక్కువగా ఉంది” అని రాసి ఉందా లేదా అనేది మాత్రమే చూడకండి.
పదార్థాల జాబితాలో సోడియం మరియు ఫాస్ఫరస్ కలిగిన పదార్థాలను గమనించాలి.
ఫాస్ఫరస్ కలిపిన పదార్థాల పేర్లలో “ఫాస్” వంటి పదాలు కనిపించవచ్చు.
అలాగే సోడియం పరిమాణాన్ని కూడా గమనించాలి.
మీకు అనుమానం ఉంటే ఆ లేబుల్ను మీ ఆహార నిపుణుడికి చూపించడం మంచిది.
American Kidney Instituteలో ఆహార నియంత్రణ ఎందుకు ముఖ్యమైనది?
డయాలసిస్ చికిత్సలో మందులు మరియు యంత్రం మాత్రమే కాదు, రోజువారీ జీవనశైలి కూడా ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది.
American Kidney Instituteలో కిడ్నీ ఆరోగ్యాన్ని నిర్వహించేటప్పుడు రోగి తీసుకునే ఆహారం, ద్రవం, రక్త పరీక్షలు, బరువు మరియు డయాలసిస్ షెడ్యూల్ వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని వ్యక్తిగత సంరక్షణ అవసరం.
ఒక రోగికి పొటాషియం పరిమితి అవసరం కావచ్చు. మరొకరికి అది అవసరం లేకపోవచ్చు.
అలాగే ఒకరికి ద్రవ పరిమితి ఎక్కువగా ఉండవచ్చు, మరొకరికి తక్కువగా ఉండవచ్చు.
అందుకే అందరికీ ఒకే ఆహార పట్టికను అనుసరించడం కంటే, మీకు సరిపోయే ఆహార ప్రణాళికను వైద్య బృందంతో రూపొందించుకోవడం ఉత్తమం.
డయాలసిస్ ఆహారం గురించి గుర్తుంచుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన విషయాలు
- తగినంత నాణ్యమైన ప్రోటీన్ తీసుకోవడం శరీర బలం మరియు పోషక స్థితిని కాపాడుకోవడంలో సహాయపడుతుంది.
- అధిక ఉప్పు ఉన్న ఆహారాలను తగ్గించడం దాహాన్ని మరియు శరీరంలో ద్రవం పేరుకుపోవడాన్ని నియంత్రించడంలో సహాయపడుతుంది.
- మీ రక్తంలో పొటాషియం స్థాయిని బట్టి కొన్ని పొటాషియం ఎక్కువగా ఉన్న ఆహారాలను పరిమితం చేయాల్సి రావచ్చు.
- ఫాస్ఫరస్ ఎక్కువగా ఉండే ఆహారాలు మరియు ఫాస్ఫరస్ కలిపిన ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారాలపై జాగ్రత్త అవసరం.
- మీకు సూచించిన ద్రవ పరిమితిలో నీటితో పాటు టీ, కాఫీ, సూప్ మరియు ఇతర ద్రవ ఆహారాలను కూడా లెక్కించాలి.
- ప్యాకేజ్డ్ ఆహారాల లేబుల్ను చదవడం అలవాటు చేసుకోండి.
- వైద్యుడి సలహా లేకుండా విటమిన్లు, ఖనిజాలు లేదా ఇతర ఆహార సప్లిమెంట్లు తీసుకోకండి.
ముగింపు
డయాలసిస్ సమయంలో సరైన ఆహారం తీసుకోవడం చికిత్సలో ఒక ముఖ్యమైన భాగం.
డయాలసిస్ తీసుకుంటున్నామని చెప్పి ప్రతి ఆహారాన్ని మానేయాల్సిన అవసరం లేదు. అదే సమయంలో ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం పేరుతో ఏది కావాలంటే అది తినడం కూడా సరైనది కాదు.
తగినంత ప్రోటీన్, నియంత్రిత ఉప్పు, అవసరానికి తగ్గ పొటాషియం మరియు ఫాస్ఫరస్, అలాగే మీకు సూచించిన ద్రవ పరిమితి — ఇవన్నీ సమతుల్యంగా ఉండాలి.
ముఖ్యంగా మీ రక్త పరీక్షల్లో పొటాషియం లేదా ఫాస్ఫరస్ స్థాయులు మారుతూ ఉంటే, ఆహార పట్టికను కూడా మార్చాల్సి రావచ్చు.
అందుకే ఇంటర్నెట్లో కనిపించే సాధారణ “కిడ్నీ డైట్”ను అలాగే అనుసరించకుండా, మీ నెఫ్రాలజిస్ట్ మరియు మూత్రపిండాల ఆహార నిపుణుడి సలహాతో వ్యక్తిగత ఆహార ప్రణాళికను రూపొందించుకోవడం మంచిది.
సరైన ఆహారం, సూచించిన ద్రవ పరిమితి మరియు క్రమం తప్పకుండా డయాలసిస్ చికిత్స, ఇవన్నీ కలిసి మీ ఆరోగ్యాన్ని మెరుగ్గా నిర్వహించడంలో సహాయపడతాయి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
1. డయాలసిస్ రోగులు అన్నం తినవచ్చా?
అవును, చాలా సందర్భాల్లో అన్నం ఆహారంలో భాగంగా ఉండవచ్చు.
కానీ మీ మొత్తం ఆహార ప్రణాళిక, కేలరీల అవసరం మరియు ఇతర పోషక పరిమితులను బట్టి పరిమాణం మారుతుంది.
మీకు సరైన అన్నం పరిమాణాన్ని ఆహార నిపుణుడితో నిర్ణయించుకోవడం మంచిది.
2. డయాలసిస్ రోగులు గుడ్లు తినవచ్చా?
గుడ్లు అధిక నాణ్యత కలిగిన ప్రోటీన్కు మంచి వనరు కావచ్చు.
డయాలసిస్లో ఉన్న చాలామందికి తగినంత ప్రోటీన్ అవసరం ఉంటుంది.
అయితే రోజుకు ఎంత తీసుకోవాలో మీ ఆరోగ్య పరిస్థితి మరియు ఆహార ప్రణాళిక ఆధారంగా నిర్ణయించాలి.
3. డయాలసిస్ రోగులు అరటిపండు తినవచ్చా?
అరటిపండులో పొటాషియం ఎక్కువగా ఉంటుంది.
మీ రక్తంలో పొటాషియం ఎక్కువగా ఉంటే అరటిపండును పరిమితం చేయాల్సి రావచ్చు.
అయితే ప్రతి రోగి పూర్తిగా అరటిపండును మానేయాల్సిన అవసరం ఉండదు; మీ రక్త పరీక్షల ఆధారంగా నిర్ణయించాలి.
4. డయాలసిస్ సమయంలో పాలు తాగవచ్చా?
పాలలో ప్రోటీన్ ఉన్నప్పటికీ ఫాస్ఫరస్ మరియు పొటాషియం కూడా ఉంటాయి.
అదనంగా పాలు మీ రోజువారీ ద్రవ పరిమితిలోకి రావచ్చు.
అందువల్ల ఎంత పాలు తీసుకోవాలో మీ ఆహార నిపుణుడిని అడగడం మంచిది.
5. డయాలసిస్ రోగులు పికిల్ తినవచ్చా?
పికిల్స్లో ఉప్పు లేదా సోడియం ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉంది.
ఎక్కువ సోడియం దాహాన్ని పెంచి శరీరంలో ద్రవం పేరుకుపోవడానికి దోహదపడవచ్చు.
అందువల్ల పికిల్ను పరిమితం చేయడం సాధారణంగా మంచిది.
6. డయాలసిస్ రోగులు పండ్లు తినవచ్చా?
అవును, పండ్లు పూర్తిగా మానేయాల్సిన అవసరం లేదు.
కానీ కొన్ని పండ్లలో పొటాషియం ఎక్కువగా ఉండవచ్చు కాబట్టి మీ రక్తంలో పొటాషియం స్థాయిని బట్టి ఎంపిక చేయాలి.
మీకు సరిపోయే పండ్లు మరియు వాటి పరిమాణాన్ని ఆహార నిపుణుడితో నిర్ణయించుకోండి.
7. డయాలసిస్ రోగులు ఎక్కువ ప్రోటీన్ తినాలా?
హీమోడయాలసిస్లో ఉన్న చాలామందికి తగినంత నాణ్యమైన ప్రోటీన్ అవసరం కావచ్చు.
చేపలు, చికెన్ మరియు గుడ్లు వంటి ఆహారాలు మంచి ప్రోటీన్ వనరులు.
అయితే ప్రోటీన్ పరిమాణాన్ని మీ ఆహార నిపుణుడు మీ ఆరోగ్య పరిస్థితికి అనుగుణంగా నిర్ణయించాలి.
8. డయాలసిస్ రోగులు ఉప్పు ఎందుకు తగ్గించాలి?
ఎక్కువ ఉప్పు తీసుకుంటే దాహం పెరుగుతుంది.
దాంతో ఎక్కువ ద్రవం తీసుకునే అవకాశం ఉండటం వల్ల డయాలసిస్ మధ్య శరీరంలో ద్రవం పేరుకుపోవచ్చు.
ఉప్పు తగ్గించడం ద్రవ నియంత్రణ మరియు రక్తపోటు నిర్వహణలో సహాయపడుతుంది.
9. డయాలసిస్ రోగులు ప్యాకేజ్డ్ ఆహారాలు తినవచ్చా?
ప్యాకేజ్డ్ ఆహారాల్లో సోడియం మరియు ఫాస్ఫరస్ కలిపిన పదార్థాలు ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉంది.
అందువల్ల ఆహార లేబుల్ను జాగ్రత్తగా చదవడం ముఖ్యం.
సాధ్యమైనంత వరకు తాజా పదార్థాలతో ఇంట్లో తయారు చేసిన ఆహారాన్ని ఎంచుకోవడం మంచిది.
10. డయాలసిస్లో ఉన్నవారు తమ ఆహార పట్టికను ఎవరి సలహాతో తయారు చేసుకోవాలి?
మీ నెఫ్రాలజిస్ట్ మరియు మూత్రపిండాల ఆహార నిపుణుడితో కలిసి ఆహార పట్టికను రూపొందించుకోవడం ఉత్తమం.
మీ రక్త పరీక్షలు, మూత్ర పరిమాణం, డయాలసిస్ షెడ్యూల్ మరియు పోషక స్థితిని బట్టి ఆహార నియమాలు మారవచ్చు.
American Kidney Instituteలో మీ వ్యక్తిగత కిడ్నీ పరిస్థితికి అనుగుణంగా ఆహారం మరియు డయాలసిస్ సంరక్షణ గురించి వైద్య బృందంతో చర్చించవచ్చు.