- 0 Comments
- KIDNEY CARE, KIDNEY STONES, NEPHROLOGY
డయాలసిస్ సమయంలో ఏ ఆహారాలు తినాలి? ఏవి నివారించాలి? కిడ్నీలు సరిగ్గా పనిచేయనప్పుడు శరీరంలోని వ్యర్థ పదార్థాలు, అదనపు ఉప్పు, పొటాషియం, ఫాస్ఫరస్ మరియు ద్రవాన్ని బయటకు పంపడం కష్టమవుతుంది. ఇలాంటి పరిస్థితిలో డయాలసిస్ శరీరంలో పేరుకున్న వ్యర్థాలు మరియు అదనపు ద్రవాన్ని తొలగించడంలో సహాయపడుతుంది. అయితే డయాలసిస్ ఒక్కటే సరిపోదు. ఏం తింటున్నారు, ఎంత తింటున్నారు, ఎంత నీరు తాగుతున్నారు అనే విషయాలు కూడా చికిత్సలో చాలా ముఖ్యమైనవి. సరైన ఆహారం తీసుకోవడం వల్ల డయాలసిస్ మధ్యలో వ్యర్థాలు, ద్రవం మరియు కొన్ని ఖనిజాలు ఎక్కువగా పేరుకుపోకుండా చూసుకోవచ్చు. డయాలసిస్లో ఉన్న ప్రతి వ్యక్తికి ఒకే ఆహార నియమాలు ఉండవు. మీ రక్త పరీక్షలు, రోజుకు ఎంత మూత్రం వస్తోంది, డయాలసిస్ ఎన్ని సార్లు జరుగుతోంది, బరువు, పోషక స్థితి మరియు ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలను బట్టి ఆహార ప్రణాళిక మారుతుంది. అందుకే మీకు సరైన ఆహార పట్టికను నెఫ్రాలజిస్ట్ మరియు మూత్రపిండాల ఆహార నిపుణుడితో కలిసి నిర్ణయించుకోవడం మంచిది. ఈ వ్యాసంలో డయాలసిస్ సమయంలో ఏ ఆహారాలు మంచివి, ఏవి పరిమితం చేయాలి, ప్రోటీన్ ఎందుకు అవసరం, ఉప్పు ఎందుకు తగ్గించాలి, పొటాషియం మరియు ఫాస్ఫరస్పై ఎందుకు జాగ్రత్త అవసరం, అలాగే రోజువారీ ఆహారాన్ని ఎలా సులభంగా ప్లాన్ చేసుకోవచ్చో తెలుసుకుందాం. డయాలసిస్ సమయంలో ఆహారంపై ఎందుకు ప్రత్యేక శ్రద్ధ అవసరం? సాధారణంగా ఆరోగ్యకరమైన కిడ్నీలు రక్తంలో ఉండే అదనపు పొటాషియం, ఫాస్ఫరస్, సోడియం మరియు నీటిని సమతుల్యం చేస్తాయి. కిడ్నీ పనితీరు బాగా తగ్గినప్పుడు ఈ సమతుల్యత దెబ్బతినవచ్చు. డయాలసిస్ రక్తంలోని కొన్ని వ్యర్థాలను మరియు అదనపు ద్రవాన్ని తొలగించినప్పటికీ, చికిత్సల మధ్య మళ్లీ కొన్ని పదార్థాలు పేరుకుపోవచ్చు. అందుకే ఆహారంలో సరైన మార్పులు చేయడం ద్వారా శరీరంపై అదనపు భారం తగ్గించవచ్చు. ముఖ్యంగా డయాలసిస్ తీసుకునే చాలామంది రోగులు ఉప్పు, పొటాషియం, ఫాస్ఫరస్ మరియు ద్రవం విషయంలో జాగ్రత్తగా ఉండాల్సి రావచ్చు. అదే సమయంలో శరీరానికి అవసరమైన ప్రోటీన్ మరియు కేలరీలు తగినంతగా అందేలా చూసుకోవాలి. అంటే డయాలసిస్ ఆహారం అంటే కేవలం “ఇవి తినకూడదు” అనే నియమం కాదు. ఏం తినాలి, ఎంత తినాలి, ఎప్పుడు తినాలి, ఏ ఆహారాన్ని ఏదితో మార్చుకోవాలి అనే విషయాలను అర్థం చేసుకోవడం ముఖ్యం. డయాలసిస్ సమయంలో తినాల్సిన ఆహారాలు ఏవి? డయాలసిస్లో ఉన్నవారికి సాధారణంగా తగినంత నాణ్యమైన ప్రోటీన్, సరైన కేలరీలు మరియు వ్యక్తిగత రక్త పరీక్షలకు అనుగుణంగా నియంత్రించిన పొటాషియం, ఫాస్ఫరస్ మరియు సోడియం అవసరం ఉంటుంది. అయితే ఒక ఆహారం ఒక రోగికి అనుకూలంగా ఉండొచ్చు, మరొకరికి పరిమితం చేయాల్సి రావచ్చు. అందుకే కింద ఇచ్చిన ఆహారాలను సాధారణ మార్గదర్శకాలుగా చూడాలి. 1. నాణ్యమైన ప్రోటీన్ ఉన్న ఆహారాలు డయాలసిస్ సమయంలో ప్రోటీన్ చాలా ముఖ్యమైనది. హీమోడయాలసిస్ చికిత్సలో కొంత ప్రోటీన్ కోల్పోయే అవకాశం ఉండటం వల్ల చాలామంది రోగులకు తగినంత నాణ్యమైన ప్రోటీన్ తీసుకోవాలని ఆహార నిపుణులు సూచిస్తారు. ప్రోటీన్కు మంచి వనరులు: గుడ్లు చికెన్ చేపలు తక్కువ కొవ్వు ఉన్న మాంసం తాజాగా తయారు చేసిన ప్రోటీన్ ఆహారాలు అయితే ప్రోటీన్ ఎక్కువగా ఉందని ఏ ఆహారాన్నైనా ఎక్కువగా తినడం సరైంది కాదు. కొన్ని ప్రోటీన్ ఆహారాల్లో ఫాస్ఫరస్ కూడా ఎక్కువగా ఉండవచ్చు. కాబట్టి పరిమాణం మరియు ఆహారం ఎంపిక రెండూ ముఖ్యమే. 2. గుడ్లు తినవచ్చా? చాలా మంది డయాలసిస్ రోగులకు గుడ్లు ప్రోటీన్కు మంచి వనరుగా ఉండవచ్చు. అయితే మీకు ఎంత ప్రోటీన్ అవసరమో మీ పోషక స్థితి మరియు వైద్యుల సూచనపై ఆధారపడి ఉంటుంది. గుడ్లను ఎక్కువ నూనె లేదా ఉప్పుతో తయారు చేయకుండా తీసుకోవడం మంచిది. మీ రక్తంలో ఫాస్ఫరస్, పొటాషియం మరియు ఇతర స్థాయిలను బట్టి ఆహార నిపుణుడు సరైన పరిమాణాన్ని సూచించవచ్చు. 3. చేపలు మరియు చికెన్ తాజాగా తయారు చేసిన చేపలు మరియు చికెన్ డయాలసిస్ ఆహారంలో మంచి ప్రోటీన్ వనరులుగా ఉండవచ్చు. వీటిని ఎక్కువ ఉప్పు, ప్యాకేజ్డ్ మసాలాలు లేదా ప్రాసెస్ చేసిన సాస్లతో కాకుండా తక్కువ ఉప్పుతో వండడం మంచిది. వేయించిన చికెన్ లేదా ఎక్కువ ఉప్పుతో తయారు చేసిన ప్రాసెస్ చేసిన మాంసం కంటే ఇంట్లో తాజాగా వండిన చికెన్ లేదా చేపలను ఎంచుకోవడం సాధారణంగా మంచి ఎంపిక. 4. తాజా పండ్లు డయాలసిస్ రోగులు పండ్లు పూర్తిగా మానేయాల్సిన అవసరం లేదు. కానీ కొన్ని పండ్లలో పొటాషియం ఎక్కువగా ఉండవచ్చు. మీ రక్తంలో పొటాషియం స్థాయి ఎక్కువగా ఉంటే కొన్ని పండ్లను పరిమితం చేయాల్సి రావచ్చు. అందుకే పండ్లను ఎంచుకునేటప్పుడు: “ఇది పండు కాబట్టి ఎంతైనా తినవచ్చు” అనే విధంగా కాకుండా, “నా పొటాషియం స్థాయి మరియు నా ఆహార ప్రణాళికకు ఇది సరిపోతుందా?” అని ఆలోచించాలి. 5. కూరగాయలు కూరగాయలు కూడా ఆరోగ్యకరమైన ఆహారంలో ముఖ్యమైన భాగం. అయితే కొన్ని కూరగాయల్లో పొటాషియం ఎక్కువగా ఉండవచ్చు. మీ రక్త పరీక్షల ఆధారంగా వాటి పరిమాణాన్ని నియంత్రించాల్సి రావచ్చు. కొన్ని సందర్భాల్లో బంగాళాదుంపలను చిన్న ముక్కలుగా కట్ చేసి నీటిలో ఉడికించడం ద్వారా వాటిలోని కొంత పొటాషియంను తగ్గించవచ్చు. అయితే ప్రతి కూరగాయను ఇలా చేయాల్సిన అవసరం ఉండదు. మీకు సరిపోయే కూరగాయల జాబితాను మీ ఆహార నిపుణుడితో తయారు చేసుకోవడం మంచిది. డయాలసిస్ సమయంలో ఏ ఆహారాలను పరిమితం చేయాలి? ఇక్కడ ముఖ్యంగా నాలుగు విషయాలు గుర్తుంచుకోవాలి: ఉప్పు, పొటాషియం, ఫాస్ఫరస్ మరియు ద్రవం. వీటిని ఎంతవరకు పరిమితం చేయాలనే విషయం ప్రతి రోగిలో ఒకేలా ఉండదు. మీ రక్త పరీక్షలు మరియు డయాలసిస్ విధానాన్ని బట్టి వైద్యులు నిర్ణయిస్తారు. 1. ఎక్కువ ఉప్పు ఉన్న ఆహారాలను తగ్గించాలి ఉప్పులో ప్రధానంగా సోడియం ఉంటుంది. ఎక్కువ సోడియం తీసుకుంటే దాహం పెరగవచ్చు. దాహం పెరిగితే ఎక్కువ నీరు తాగాలనిపిస్తుంది. దాంతో డయాలసిస్ సెషన్ల మధ్య శరీరంలో ద్రవం ఎక్కువగా పేరుకుపోవచ్చు. అందుకే వీటిని తగ్గించడం మంచిది: పికిల్స్ పాపడ్స్ చిప్స్ ప్యాకేజ్డ్ స్నాక్స్ ఇన్స్టంట్ నూడుల్స్ ఫాస్ట్ ఫుడ్ ప్రాసెస్ చేసిన మాంసం ఎక్కువ ఉప్పుతో తయారు చేసిన సాస్లు ప్యాకేజ్డ్ సూప్స్ ఎక్కువ ఉప్పు ఉన్న రెడీమేడ్ ఆహారాలు తాజా పదార్థాలతో ఇంట్లో వండిన ఆహారాన్ని ఎంచుకోవడం మంచి అలవాటు. 2. పొటాషియం ఎక్కువగా ఉన్న ఆహారాలపై జాగ్రత్త పొటాషియం శరీరానికి అవసరమైన ఖనిజం. ఇది నరాలు, కండరాల పనితీరుకు సహాయపడుతుంది. గుండె కొట్టుకునే విధానంలో కూడా ఇది ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది. కానీ కిడ్నీలు సరిగ్గా పనిచేయనప్పుడు రక్తంలో పొటాషియం ఎక్కువగా పేరుకుపోవచ్చు. చాలా ఎక్కువ పొటాషియం గుండె కొట్టుకునే విధానాన్ని ప్రభావితం చేయగలదు. అందుకే మీ రక్తంలో పొటాషియం ఎక్కువగా ఉంటే, కొన్ని అధిక పొటాషియం ఆహారాలను తగ్గించాల్సి రావచ్చు. ఉదాహరణకు: అరటిపండ్లు అవకాడో కివీ ఎండిన పండ్లు కొన్ని పండ్లు మరియు కూరగాయలు కొన్ని ఉప్పు ప్రత్యామ్నాయాలు అయితే పొటాషియం ఉన్న ప్రతి ఆహారాన్ని పూర్తిగా మానేయాల్సిన అవసరం ఉండదు. మీ రక్తంలో పొటాషియం స్థాయిని బట్టి మీ ఆహార నిపుణుడు పరిమాణాన్ని నిర్ణయిస్తారు. 3. ఫాస్ఫరస్ ఎక్కువగా ఉన్న ఆహారాలను పరిమితం చేయాలి ఫాస్ఫరస్ శరీరానికి అవసరమైన ఖనిజమే. కానీ కిడ్నీలు సరిగ్గా పనిచేయనప్పుడు రక్తంలో ఫాస్ఫరస్ ఎక్కువగా పేరుకుపోవచ్చు. అధిక ఫాస్ఫరస్ వల్ల ఎముకల ఆరోగ్యంపై ప్రభావం పడవచ్చు. చర్మం దురద వంటి సమస్యలు కూడా రావచ్చు. ఫాస్ఫరస్ ఎక్కువగా ఉండే ఆహారాల్లో: పాలు మరియు కొన్ని పాల పదార్థాలు చీజ్ నట్స్ వేరుశెనగ బీన్స్ కొన్ని మాంసాహారాలు ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారాలు కోలా వంటి కొన్ని పానీయాలు ఉండవచ్చు. ముఖ్యంగా ప్యాకేజ్డ్ ఆహారాల్లో ఫాస్ఫరస్ను కలిపే పదార్థాలు ఉండవచ్చు. ఆహార లేబుల్పై పదార్థాల జాబితాలో “ఫాస్ఫేట్” లేదా “ఫాస్” వంటి పదాలు కనిపిస్తే జాగ్రత్తగా ఉండాలి. 4. ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారాలను ఎందుకు తగ్గించాలి? ప్యాకేజ్డ్ మరియు ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారాల్లో ఉప్పు మాత్రమే కాకుండా ఫాస్ఫరస్ కలిపిన పదార్థాలు కూడా ఉండవచ్చు. ఉదాహరణకు: ప్యాకేజ్డ్ మాంసం రెడీమేడ్ స్నాక్స్ ఇన్స్టంట్ ఆహారాలు కొన్ని ఫ్రోజెన్ ఆహారాలు క్యాన్లో లభించే ఆహారాలు ఇవన్నీ ఎక్కువగా తీసుకోవడం డయాలసిస్ ఆహార నియమాలను పాటించడం కష్టతరం చేయవచ్చు. సాధ్యమైనంత వరకు తాజా పదార్థాలతో ఇంట్లో వండిన ఆహారాన్ని ఎంచుకోవడం మంచిది. డయాలసిస్ సమయంలో పాలు తాగవచ్చా? పాలలో ప్రోటీన్, కాల్షియం వంటి పోషకాలు ఉంటాయి. అయితే పాలలో ఫాస్ఫరస్ మరియు పొటాషియం కూడా ఉంటాయి. అదనంగా పాలు ద్రవ పరిమితిలో కూడా లెక్కించాల్సి రావచ్చు. అందువల్ల డయాలసిస్ రోగులు పాలను పూర్తిగా మానేయాలా లేదా ఎంత తీసుకోవాలో వారి రక్త పరీక్షలు మరియు మొత్తం ఆహార ప్రణాళికపై ఆధారపడి ఉంటుంది. మీకు పాలు ఇష్టమైతే, వాటిని మీ ఆహార ప్రణాళికలో ఎలా చేర్చుకోవచ్చో ఆహార నిపుణుడిని అడగండి. డయాలసిస్ సమయంలో పప్పులు తినవచ్చా? పప్పులు, బీన్స్ మరియు ఇతర పప్పుధాన్యాలు మంచి ప్రోటీన్ మరియు ఫైబర్ వనరులు. కానీ వీటిలో ఫాస్ఫరస్ మరియు పొటాషియం కూడా ఉండవచ్చు. అందువల్ల “పప్పులు ఆరోగ్యకరం కాబట్టి ఎక్కువగా తినాలి” అని మాత్రమే నిర్ణయించకండి. మీ రక్త పరీక్షలు, డయాలసిస్ రకం మరియు మీ ఆహార ప్రణాళిక ఆధారంగా సరైన పరిమాణాన్ని నిర్ణయించుకోవాలి. డయాలసిస్ రోగులు నీరు ఎంత తాగాలి? ఇది కూడా చాలా ముఖ్యమైన విషయం. డయాలసిస్లో ఉన్న ప్రతి వ్యక్తికి ఒకే పరిమాణంలో నీరు అవసరం ఉండదు. మీరు రోజుకు ఎంత మూత్రం చేస్తున్నారు, డయాలసిస్ ఎంత తరచుగా జరుగుతోంది, మీ బరువు ఎలా మారుతోంది మరియు శరీరంలో ద్రవం ఎంత పేరుకుపోతోంది అనే అంశాలను బట్టి ద్రవ పరిమితిని నిర్ణయిస్తారు. నీటితో పాటు: టీ కాఫీ పాలు జ్యూస్ సూప్ మజ్జిగ